મણિનગર, અમદાવાદમાં યુરોલોજિસ્ટ: મૂત્રપિંડ, મૂત્રાશય, પેશાબની સમસ્યાઓ, પ્રોસ્ટેટ અને યુરોલોજીની સંપૂર્ણ માહિતી
કિડની, મૂત્રાશય, મૂત્રનળી અને પ્રોસ્ટેટ સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ આજકાલ ઘણા લોકોમાં જોવા મળે છે. કિડનીમાં પથરી, પેશાબમાં બળતરા, વારંવાર પેશાબ આવવો, પેશાબમાં લોહી, પ્રોસ્ટેટ વધવું અથવા પેશાબ કરવામાં તકલીફ જેવી સમસ્યાઓને સમયસર ઓળખવી અને યોગ્ય સારવાર કરાવવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે.
કેર એન્ડ ક્યોર હોસ્પિટલ, મણિનગર, અમદાવાદમાં ડૉ. આકાશ શાહ – યુરોલોજિસ્ટ તરીકે દર્દીઓને યુરોલોજી સંબંધિત નિષ્ણાત સારવાર આપે છે. તેઓ કિડની, મૂત્રાશય, મૂત્રનળી, પ્રોસ્ટેટ અને પુરુષોના મૂત્ર તથા પ્રજનનતંત્ર સાથે જોડાયેલી વિવિધ સમસ્યાઓના નિદાન અને સારવારમાં સેવા આપે છે. દર્દીની ઉંમર, લક્ષણો, તપાસના પરિણામો અને સમગ્ર તબીબી સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને યોગ્ય સારવારની દિશા નક્કી કરવામાં આવે છે.
યુરોલોજિસ્ટ કોણ છે?
યુરોલોજિસ્ટ એવા નિષ્ણાત તબીબ છે, જે મૂત્રતંત્ર અને પુરુષોના પ્રજનનતંત્ર સાથે જોડાયેલી વિવિધ બીમારીઓનું નિદાન અને સારવાર કરે છે.
મૂત્રતંત્રમાં મુખ્યત્વે નીચેના અંગોનો સમાવેશ થાય છે:
- મૂત્રપિંડ
- મૂત્રવાહિની
- મૂત્રાશય
- મૂત્રમાર્ગ
પુરુષોમાં યુરોલોજિસ્ટ નીચેના અંગો સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓની પણ સારવાર કરે છે:
- પ્રોસ્ટેટ
- અંડકોષ
- શુક્રવાહિની
- પુરુષ પ્રજનનતંત્રના અન્ય અંગો
યુરોલોજિસ્ટ માત્ર સર્જરી કરતા નથી. દર્દીની સમસ્યા પ્રમાણે દવા, તપાસ, દેખરેખ, અન્ય સારવાર અથવા સર્જરીમાંથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરવામાં આવે છે.
યુરોલોજિસ્ટ કઈ બીમારીઓની સારવાર કરે છે?
યુરોલોજીનું ક્ષેત્ર ખૂબ જ વિશાળ છે. તેમાં પુરુષો અને સ્ત્રીઓ બંનેની મૂત્રતંત્ર સંબંધિત સમસ્યાઓ તેમજ પુરુષોના પ્રજનનતંત્રની કેટલીક સમસ્યાઓનો સમાવેશ થાય છે.
મુખ્ય સમસ્યાઓમાં:
- મૂત્રપિંડની પથરી
- મૂત્રવાહિનીની પથરી
- મૂત્રાશયની પથરી
- પેશાબમાં ચેપ
- પેશાબમાં લોહી
- વારંવાર પેશાબ આવવો
- પેશાબમાં બળતરા
- પેશાબ અટકી જવો
- પેશાબ કરવામાં તકલીફ
- પેશાબ પર નિયંત્રણ ન રહેવું
- પ્રોસ્ટેટનું વધવું
- પ્રોસ્ટેટનું કેન્સર
- મૂત્રાશયનું કેન્સર
- મૂત્રપિંડનું કેન્સર
- મૂત્રપિંડની અન્ય બીમારીઓ
- પુરુષોમાં જાતીય સમસ્યાઓ
- પુરુષોમાં વંધ્યત્વ
- અંડકોષ સંબંધિત સમસ્યાઓ
- બાળકોમાં મૂત્રમાર્ગની કેટલીક જન્મજાત સમસ્યાઓ
મૂત્રપિંડ શું કામ કરે છે?
મૂત્રપિંડ આપણા શરીરના ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ અંગો છે.
તેના મુખ્ય કાર્યોમાં:
- લોહીમાંથી બિનજરૂરી પદાર્થો દૂર કરવા
- વધારાનું પાણી બહાર કાઢવું
- પેશાબ બનાવવો
- શરીરમાં પાણીનું સંતુલન જાળવવું
- કેટલાક ખનિજ તત્ત્વોનું સંતુલન જાળવવું
- રક્તચાપના નિયંત્રણમાં મદદ કરવી
મૂત્રપિંડની કામગીરીમાં ગંભીર ઘટાડો થાય તો શરીરમાં બિનજરૂરી પદાર્થો એકઠા થઈ શકે છે અને ગંભીર સ્વાસ્થ્ય સમસ્યાઓ ઊભી થઈ શકે છે.
મૂત્રપિંડની પથરી
મૂત્રપિંડમાં પેશાબમાં રહેલા કેટલાક ખનિજ અને ક્ષાર ભેગા થઈને સખત કણ અથવા પથરી બનાવે ત્યારે તેને મૂત્રપિંડની પથરી કહેવામાં આવે છે.
પથરી નાની હોય તો તે ઘણી વખત પેશાબ દ્વારા બહાર નીકળી શકે છે. પરંતુ મોટી પથરી અથવા અટવાયેલી પથરી માટે તબીબી સારવારની જરૂર પડી શકે છે.
મૂત્રપિંડની પથરીના સામાન્ય લક્ષણો
- કમર અથવા બાજુમાં તીવ્ર દુખાવો
- પેટના નીચેના ભાગમાં દુખાવો
- પેશાબ કરતી વખતે દુખાવો
- પેશાબમાં લોહી
- વારંવાર પેશાબ આવવો
- ઊલટી
- ઉબકા
- તાવ
- પેશાબ ઓછો થવો અથવા અટકી જવો
પથરીના કદ અને સ્થાન પ્રમાણે સારવાર નક્કી કરવામાં આવે છે.
પથરીની સારવાર કેવી રીતે થાય છે?
દરેક પથરી માટે સર્જરી જરૂરી નથી.
પથરીની સારવાર તેના નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
- કદ
- સ્થાન
- સંખ્યા
- પેશાબના પ્રવાહમાં અવરોધ
- દર્દીના લક્ષણો
- ચેપની હાજરી
કેટલાક દર્દીઓમાં દવા અને પૂરતા પ્રમાણમાં પ્રવાહી પીવાની સલાહ આપવામાં આવી શકે છે. જ્યારે પથરી મોટી હોય અથવા પોતે બહાર નીકળવાની શક્યતા ઓછી હોય ત્યારે પથરી તોડવા અથવા કાઢવા માટે વિવિધ પ્રક્રિયાઓ કરવામાં આવી શકે છે.
મૂત્રાશયની પથરી
મૂત્રાશયમાં પેશાબ સંપૂર્ણ રીતે બહાર ન નીકળે અથવા અન્ય કારણોસર ખનિજના કણો ભેગા થાય ત્યારે મૂત્રાશયમાં પથરી થઈ શકે છે.
તેના લક્ષણોમાં:
- પેશાબ કરતી વખતે દુખાવો
- પેશાબ શરૂ કરવામાં મુશ્કેલી
- વારંવાર પેશાબ આવવો
- પેશાબમાં લોહી
- પેશાબની ધાર નબળી થવી
- પેશાબ અટકી જવો
જો મૂત્રાશયમાં પથરીનું કારણ કોઈ બીજી બીમારી હોય, તો માત્ર પથરી દૂર કરવાને બદલે મૂળ કારણની પણ સારવાર જરૂરી બની શકે છે.
પેશાબમાં ચેપ
પેશાબની નળીમાં બેક્ટેરિયાના કારણે ચેપ થાય ત્યારે પેશાબમાં ચેપ થઈ શકે છે.
સામાન્ય લક્ષણોમાં:
- પેશાબ કરતી વખતે બળતરા
- વારંવાર પેશાબ આવવો
- પેશાબ કરતી વખતે દુખાવો
- પેશાબમાં દુર્ગંધ
- પેશાબનો રંગ બદલાવવો
- પેટના નીચેના ભાગમાં દુખાવો
- તાવ
જો ચેપ મૂત્રપિંડ સુધી પહોંચે તો કમરમાં દુખાવો, તાવ, ઠંડી અથવા ઊલટી જેવા લક્ષણો પણ થઈ શકે છે.
વારંવાર પેશાબમાં ચેપ થતો હોય તો તેનું કારણ શોધવું જરૂરી છે.
પેશાબમાં લોહી આવવું
પેશાબમાં લોહી દેખાવું હંમેશા ગંભીર બીમારીનું નિશાન હોય એવું નથી, પરંતુ તેને અવગણવું પણ યોગ્ય નથી.
તેના કારણોમાં:
- મૂત્રપિંડની પથરી
- પેશાબમાં ચેપ
- મૂત્રાશયની સમસ્યા
- મૂત્રપિંડની બીમારી
- પ્રોસ્ટેટની સમસ્યા
- મૂત્રાશય અથવા મૂત્રપિંડનું કેન્સર
- અન્ય મૂત્રમાર્ગની સમસ્યાઓ
પેશાબમાં લોહી દેખાય તો યુરોલોજિસ્ટની સલાહ લઈને યોગ્ય તપાસ કરાવવી જોઈએ.
પ્રોસ્ટેટ શું છે?
પ્રોસ્ટેટ પુરુષોના શરીરમાં મૂત્રાશયની નીચે આવેલું એક નાનું ગ્રંથિ છે.
ઉંમર વધવાની સાથે ઘણા પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટનું કદ વધી શકે છે. પ્રોસ્ટેટ વધવાથી મૂત્રમાર્ગ પર દબાણ આવી શકે છે અને પેશાબ કરવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
પ્રોસ્ટેટ વધવાના લક્ષણો
- વારંવાર પેશાબ આવવો
- ખાસ કરીને રાત્રે વારંવાર પેશાબ માટે ઊઠવું
- પેશાબ શરૂ કરવામાં સમય લાગવો
- પેશાબની ધાર નબળી થવી
- પેશાબ અટકી-અટકીને થવો
- પેશાબ કર્યા પછી પણ મૂત્રાશય ખાલી ન થયું હોય તેવી લાગણી
- અચાનક પેશાબ કરવાની તીવ્ર જરૂરિયાત થવી
- પેશાબ સંપૂર્ણપણે અટકી જવો
આવા લક્ષણોને ઉંમર સાથે થતી સામાન્ય સમસ્યા માનીને અવગણવા જોઈએ નહીં.
પ્રોસ્ટેટનું કેન્સર
પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટનું કેન્સર જોવા મળી શકે છે.
શરૂઆતના તબક્કામાં ઘણીવાર કોઈ સ્પષ્ટ લક્ષણ જોવા મળતું નથી. તેથી યોગ્ય ઉંમર અને જોખમ પ્રમાણે તબીબી સલાહ અને જરૂરી તપાસ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
લક્ષણોમાં:
- પેશાબ કરવામાં મુશ્કેલી
- પેશાબની ધાર નબળી થવી
- પેશાબમાં લોહી
- વીર્યમાં લોહી
- હાડકામાં સતત દુખાવો
- વજનમાં અચાનક ઘટાડો
પરંતુ આ લક્ષણો માત્ર કેન્સરના કારણે જ થાય એવું જરૂરી નથી. યોગ્ય નિદાન માટે તબીબી તપાસ જરૂરી છે.
મૂત્રાશયની બીમારીઓ અને મૂત્રાશયનું કેન્સર
મૂત્રાશય પેશાબ સંગ્રહિત કરવાનું કામ કરે છે.
મૂત્રાશયમાં નીચેની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે:
- પથરી
- ચેપ
- સોજો
- પેશાબ નિયંત્રણની સમસ્યા
- ગાંઠ
- કેન્સર
મૂત્રાશયના કેન્સરનું મહત્વપૂર્ણ લક્ષણ પેશાબમાં લોહી આવવું હોઈ શકે છે. આવા લક્ષણને અવગણવું નહીં.
મૂત્રપિંડનું કેન્સર
મૂત્રપિંડમાં પણ ગાંઠ અથવા કેન્સર થઈ શકે છે. કેટલાક દર્દીઓમાં શરૂઆતમાં કોઈ લક્ષણ ન પણ હોય.
કેટલીક પરિસ્થિતિમાં:
- પેશાબમાં લોહી
- કમર અથવા બાજુમાં સતત દુખાવો
- પેટમાં ગાંઠ
- વજનમાં ઘટાડો
- ભૂખ ઓછી લાગવી
- સતત થાક
જેવા લક્ષણો જોવા મળી શકે છે.
મૂત્રપિંડમાં ગાંઠ જોવા મળે ત્યારે તેના પ્રકાર અને ગંભીરતા જાણવા માટે વિવિધ તપાસ કરવામાં આવે છે.
પુરુષોમાં જાતીય સમસ્યાઓ
યુરોલોજિસ્ટ પુરુષોના પ્રજનન અને જાતીય સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી કેટલીક સમસ્યાઓની પણ સારવાર કરે છે.
તેમાં:
- ઉત્થાનમાં તકલીફ
- જાતીય ક્ષમતામાં ઘટાડો
- શીઘ્ર સ્ખલન
- વીર્ય સંબંધિત સમસ્યાઓ
- પુરુષોમાં વંધ્યત્વ
- અંડકોષ સંબંધિત સમસ્યાઓ
આવી સમસ્યાઓ શારીરિક તેમજ માનસિક બંને કારણોસર થઈ શકે છે. યોગ્ય તપાસ પછી જ કારણ નક્કી કરી શકાય છે.
પુરુષોમાં વંધ્યત્વ
લગ્ન પછી લાંબા સમય સુધી ગર્ભધારણ ન થતું હોય ત્યારે માત્ર સ્ત્રીની જ તપાસ કરવી જરૂરી નથી. પુરુષના પ્રજનન સ્વાસ્થ્યનું પણ મૂલ્યાંકન મહત્વપૂર્ણ છે.
પુરુષોમાં વંધ્યત્વના કેટલાક કારણોમાં:
- શુક્રાણુની સંખ્યા ઓછી હોવી
- શુક્રાણુની ગતિમાં ઘટાડો
- શુક્રાણુની રચનામાં સમસ્યા
- હોર્મોન સંબંધિત સમસ્યાઓ
- અંડકોષની સમસ્યાઓ
- શુક્રવાહિનીમાં અવરોધ
- કેટલીક જન્મજાત સમસ્યાઓ
- અગાઉની કેટલીક બીમારીઓ અથવા સર્જરી
કારણ પ્રમાણે દવા, અન્ય સારવાર અથવા સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે.
અંડકોષની સમસ્યાઓ
અંડકોષમાં વિવિધ પ્રકારની સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
તેમાં:
- અંડકોષમાં દુખાવો
- સોજો
- ચેપ
- પાણી ભરાવું
- નસો ફૂલવી
- ગાંઠ
- અંડકોષ પોતાની જગ્યાએ વળી જવો
ખાસ કરીને અંડકોષમાં અચાનક ખૂબ જ તીવ્ર દુખાવો થાય તો તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જરૂરી છે.
પેશાબ પર નિયંત્રણ ન રહેવું
કેટલાક પુરુષો અને સ્ત્રીઓમાં પેશાબ પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ ન રહેવાની સમસ્યા થઈ શકે છે.
તેના કારણે:
- હસતી વખતે પેશાબ નીકળી જવો
- ખાંસી કરતી વખતે પેશાબ નીકળી જવો
- અચાનક પેશાબ કરવાની ખૂબ જ તીવ્ર ઈચ્છા થવી
- પેશાબ રોકી ન શકવો
- રાત્રે પથારીમાં પેશાબ થઈ જવો
આ સમસ્યા ઉંમર વધવાથી જ થાય એવું જરૂરી નથી. તેના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે અને યોગ્ય સારવારથી ઘણા દર્દીઓને રાહત મળી શકે છે.
પેશાબ અટકી જવો
પેશાબ કરવાની ઇચ્છા હોવા છતાં પેશાબ બહાર ન નીકળે તેને પેશાબ અટકી જવો કહેવામાં આવે છે.
તેના કારણોમાં:
- પ્રોસ્ટેટ વધવું
- પથરી
- મૂત્રમાર્ગ સાંકડો થવો
- મૂત્રાશયની કામગીરીમાં સમસ્યા
- કેટલીક દવાઓ
- ચેતાતંત્ર સંબંધિત સમસ્યાઓ
હોઈ શકે છે.
જો અચાનક પેશાબ સંપૂર્ણપણે અટકી જાય અને મૂત્રાશયમાં ભારે દુખાવો થાય તો આ તાત્કાલિક તબીબી સ્થિતિ હોઈ શકે છે.
યુરોલોજીમાં કઈ તપાસ કરવામાં આવે છે?
દર્દીની સમસ્યા પ્રમાણે યુરોલોજિસ્ટ વિવિધ તપાસની સલાહ આપી શકે છે.
પેશાબની તપાસ
પેશાબમાં ચેપ, લોહી, પ્રોટીન અને અન્ય અસામાન્ય તત્ત્વો વિશે માહિતી મેળવી શકાય છે.
લોહીની તપાસ
લોહીની તપાસ દ્વારા મૂત્રપિંડની કામગીરી અને અન્ય જરૂરી માહિતી મેળવી શકાય છે.
અલ્ટ્રાસાઉન્ડ
મૂત્રપિંડ, મૂત્રાશય અને કેટલાક અન્ય અંગોની સ્થિતિ જાણવા માટે અલ્ટ્રાસાઉન્ડ કરવામાં આવી શકે છે.
કમ્પ્યુટર આધારિત સ્તરવાર તપાસ
પથરી, ગાંઠ અથવા અન્ય જટિલ સમસ્યાઓમાં શરીરના અંદરના ભાગોની વધુ વિગતવાર માહિતી મેળવવા માટે આ તપાસ ઉપયોગી થઈ શકે છે.
ચુંબકીય ક્ષેત્ર આધારિત તપાસ
કેટલીક વિશેષ પરિસ્થિતિમાં મૂત્રતંત્રના અંગોની વિગતવાર તપાસ માટે આ પદ્ધતિનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.
મૂત્રાશયની આંતરિક તપાસ
કેટલીક પરિસ્થિતિમાં પાતળી નળી અને કેમેરાની મદદથી મૂત્રમાર્ગ અને મૂત્રાશયની અંદરની તપાસ કરવામાં આવી શકે છે.
પ્રોસ્ટેટ સંબંધિત તપાસ
પ્રોસ્ટેટની સમસ્યા માટે દર્દીની ઉંમર, લક્ષણો અને જોખમને ધ્યાનમાં રાખીને વિવિધ તપાસ કરવામાં આવી શકે છે.
યુરોલોજીમાં થતી સામાન્ય સારવાર અને સર્જરી
દર્દીની સમસ્યા પ્રમાણે સારવાર અલગ હોય છે.
તેમાં:
- દવાઓ દ્વારા સારવાર
- પથરી માટેની પ્રક્રિયા
- પથરી કાઢવાની સર્જરી
- મૂત્રાશયની પથરીની સારવાર
- પ્રોસ્ટેટની સારવાર
- હર્નિયા અને અન્ય સંબંધિત સર્જરી
- મૂત્રમાર્ગની સાંકડાઈની સારવાર
- મૂત્રાશયની ગાંઠની સારવાર
- મૂત્રપિંડની ગાંઠ માટેની સર્જરી
- અંડકોષ સંબંધિત સર્જરી
- પુરુષ પ્રજનનતંત્ર સંબંધિત કેટલીક સર્જરી
કઈ સારવાર યોગ્ય છે તેનો નિર્ણય દર્દીની ચોક્કસ સ્થિતિના આધારે યુરોલોજિસ્ટ કરે છે.
પથરી માટેની સર્જરી
મૂત્રપિંડ અથવા મૂત્રવાહિનીની પથરી મોટી હોય, પેશાબના પ્રવાહમાં અવરોધ કરતી હોય અથવા સતત દુખાવો કે અન્ય સમસ્યા કરતી હોય ત્યારે પથરી દૂર કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
પથરીના કદ અને સ્થાન પ્રમાણે વિવિધ પદ્ધતિઓનો ઉપયોગ થઈ શકે છે.
કેટલાક કિસ્સામાં શરીરની બહારથી ઊર્જાની મદદથી પથરીને નાના ટુકડામાં તોડવામાં આવે છે, જ્યારે કેટલીક પરિસ્થિતિમાં શરીરની અંદરથી સાધનોની મદદથી પથરી કાઢવામાં આવે છે.
પ્રોસ્ટેટની સર્જરી
પ્રોસ્ટેટ ખૂબ વધી જાય અને દવાઓથી પૂરતો લાભ ન મળે અથવા પેશાબમાં ગંભીર અવરોધ સર્જાય ત્યારે સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે.
સર્જરીની પદ્ધતિ દર્દીની સ્થિતિ, પ્રોસ્ટેટનું કદ અને અન્ય તબીબી પરિસ્થિતિઓને ધ્યાનમાં રાખીને નક્કી કરવામાં આવે છે.
યુરોલોજિક કેન્સરની સારવાર
મૂત્રપિંડ, મૂત્રાશય, પ્રોસ્ટેટ અથવા અન્ય મૂત્રતંત્રના ભાગોમાં કેન્સર થાય તો સારવાર તેના પ્રકાર અને અવસ્થા પ્રમાણે નક્કી કરવામાં આવે છે.
સારવારમાં:
- સર્જરી
- દવા દ્વારા સારવાર
- અન્ય કેન્સર સારવાર
- નિયમિત દેખરેખ
જેવા વિકલ્પોનો સમાવેશ થઈ શકે છે.
કેટલાક દર્દીઓમાં એકથી વધુ પ્રકારની સારવારની જરૂર પડી શકે છે.
સર્જરી પહેલાં શું ધ્યાન રાખવું?
સર્જરી પહેલાં યુરોલોજિસ્ટ અને તબીબી ટીમ દર્દીની સંપૂર્ણ સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
જરૂરિયાત પ્રમાણે:
- લોહીની તપાસ
- પેશાબની તપાસ
- હૃદયની તપાસ
- મૂત્રપિંડની કામગીરીની તપાસ
- ચિત્રાત્મક તપાસ
- હાલમાં લેવામાં આવતી દવાઓની માહિતી
- અગાઉની સર્જરી અને બીમારીઓની માહિતી
લેવામાં આવી શકે છે.
દર્દી કોઈ નિયમિત દવા લેતો હોય તો તેની સંપૂર્ણ માહિતી તબીબને આપવી જરૂરી છે.
સર્જરી પછી શું ધ્યાન રાખવું?
સર્જરી પછીની સંભાળ સર્જરીના પ્રકાર પ્રમાણે અલગ હોય છે.
સામાન્ય રીતે:
- તબીબની દવાઓ સમયસર લેવી
- પૂરતું પાણી પીવું, જો તબીબે મનાઈ ન કરી હોય
- ભારે વજન ઉઠાવવાનું ટાળવું
- ઘાની યોગ્ય સંભાળ રાખવી
- તબીબ દ્વારા જણાવેલી તપાસ સમયસર કરાવવી
- અસામાન્ય લક્ષણો જણાય તો તરત તબીબનો સંપર્ક કરવો
ક્યારે તાત્કાલિક યુરોલોજિસ્ટ અથવા હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરવો?
નીચેની પરિસ્થિતિમાં તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જરૂરી બની શકે છે:
- પેશાબ સંપૂર્ણપણે અટકી જવો
- પેશાબમાં વધારે લોહી આવવું
- અચાનક ખૂબ જ તીવ્ર કમરનો દુખાવો
- પથરી સાથે તાવ આવવો
- પથરી સાથે ઊલટી અને પેશાબ ઓછો થવો
- અંડકોષમાં અચાનક ખૂબ તીવ્ર દુખાવો
- ગંભીર પેશાબનો ચેપ
- સર્જરી પછી ભારે રક્તસ્રાવ
- સર્જરી પછી ઊંચો તાવ
- અચાનક ગંભીર દુખાવો
આવી પરિસ્થિતિમાં રાહ જોવાને બદલે તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ.
મૂત્રતંત્રને સ્વસ્થ રાખવા માટે શું કરવું?
પૂરતું પાણી પીવું
શરીરને જરૂરી પ્રમાણમાં પાણી મળતું રહે તે મહત્વપૂર્ણ છે. જોકે મૂત્રપિંડ અથવા હૃદયની કોઈ વિશેષ બીમારી હોય તો પાણીનું પ્રમાણ તબીબની સલાહ પ્રમાણે રાખવું જોઈએ.
પેશાબ લાંબા સમય સુધી રોકી ન રાખવો
વારંવાર પેશાબ રોકવાની ટેવ ટાળવી યોગ્ય છે.
સ્વચ્છતા જાળવવી
વ્યક્તિગત સ્વચ્છતા પેશાબના ચેપનું જોખમ ઘટાડવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
સંતુલિત આહાર લેવો
વધારે મીઠું અને બિનઆરોગ્યપ્રદ ખોરાકનું સેવન ઘટાડવું અને સંતુલિત આહાર લેવો લાભદાયક છે.
નિયમિત શારીરિક પ્રવૃત્તિ કરવી
નિયમિત કસરત શરીરના એકંદર સ્વાસ્થ્ય માટે મહત્વપૂર્ણ છે.
પથરીનો અગાઉનો ઇતિહાસ હોય તો તબીબી સલાહ લેવી
એકવાર પથરી થઈ હોય તેવા દર્દીઓમાં ફરી પથરી થવાની શક્યતા હોઈ શકે છે. તેથી તબીબની સલાહ પ્રમાણે આહાર અને જીવનશૈલીમાં ફેરફાર કરવો જરૂરી છે.
મણિનગર, અમદાવાદમાં યુરોલોજી સારવાર માટે કેર એન્ડ ક્યોર હોસ્પિટલ
કેર એન્ડ ક્યોર હોસ્પિટલ, મણિનગર, અમદાવાદ ખાતે મૂત્રતંત્ર અને યુરોલોજી સંબંધિત વિવિધ સમસ્યાઓ માટે નિષ્ણાત તબીબી સેવા ઉપલબ્ધ છે.
હોસ્પિટલમાં મૂત્રપિંડ, મૂત્રાશય, પેશાબની સમસ્યાઓ, પથરી, પ્રોસ્ટેટ અને પુરુષોના પ્રજનનતંત્ર સાથે જોડાયેલી સમસ્યાઓ માટે જરૂરી તપાસ અને સારવાર દર્દીની સ્થિતિ પ્રમાણે કરવામાં આવે છે.
યોગ્ય નિદાન માટે જરૂરી તપાસ કર્યા પછી દર્દીની સમસ્યા પ્રમાણે દવા, અન્ય સારવાર અથવા સર્જરી અંગે નિર્ણય લેવામાં આવે છે.
કેર એન્ડ ક્યોર હોસ્પિટલમાં યુરોલોજિસ્ટ
કેર એન્ડ ક્યોર હોસ્પિટલના નિષ્ણાત તબીબોમાં ડૉ. આકાશ શાહ યુરોલોજી ક્ષેત્રમાં સેવા આપે છે.
મૂત્રપિંડની પથરી, પેશાબની સમસ્યા, પ્રોસ્ટેટની તકલીફ અથવા પુરુષોના મૂત્ર અને પ્રજનનતંત્ર સાથે જોડાયેલી સમસ્યા હોય તો યોગ્ય તપાસ માટે યુરોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે.
વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો
યુરોલોજિસ્ટ કઈ બીમારીઓની સારવાર કરે છે?
યુરોલોજિસ્ટ મૂત્રપિંડ, મૂત્રવાહિની, મૂત્રાશય અને મૂત્રમાર્ગની વિવિધ બીમારીઓની સારવાર કરે છે. પુરુષોમાં પ્રોસ્ટેટ અને પ્રજનનતંત્ર સાથે જોડાયેલી કેટલીક સમસ્યાઓની પણ સારવાર કરે છે.
મૂત્રપિંડમાં પથરી હોય તો શું કરવું?
પથરીનું કદ અને સ્થાન જાણવા માટે યોગ્ય તપાસ કરાવવી જોઈએ. નાની પથરી કેટલીકવાર પોતે બહાર નીકળી શકે છે, જ્યારે મોટી અથવા અટવાયેલી પથરી માટે સારવાર અથવા સર્જરીની જરૂર પડી શકે છે.
પેશાબમાં લોહી આવે તો શું કરવું?
પેશાબમાં લોહી આવવાનું કારણ પથરી, ચેપ અથવા અન્ય સમસ્યા હોઈ શકે છે. તેથી તેને અવગણ્યા વગર યુરોલોજિસ્ટની સલાહ લેવી જોઈએ.
વારંવાર રાત્રે પેશાબ માટે ઊઠવું સામાન્ય છે?
રાત્રે વારંવાર પેશાબ આવવાના ઘણા કારણો હોઈ શકે છે, જેમાં પ્રોસ્ટેટની સમસ્યા, મૂત્રાશયની સમસ્યા, મધુપ્રમેહ અથવા અન્ય કારણોનો સમાવેશ થઈ શકે છે. વારંવાર આવું થતું હોય તો તબીબી તપાસ કરાવવી યોગ્ય છે.
પ્રોસ્ટેટ વધે તો શું થાય?
પ્રોસ્ટેટ વધવાથી મૂત્રમાર્ગ પર દબાણ આવી શકે છે અને પેશાબ શરૂ કરવામાં મુશ્કેલી, પેશાબની નબળી ધાર, વારંવાર પેશાબ અને પેશાબ અટકી જવા જેવી સમસ્યાઓ થઈ શકે છે.
શું પ્રોસ્ટેટની દરેક સમસ્યા કેન્સર હોય છે?
ના. પ્રોસ્ટેટનું કદ વધવું અને પ્રોસ્ટેટનું કેન્સર અલગ પરિસ્થિતિઓ છે. યોગ્ય તપાસ પછી જ કારણ નક્કી કરી શકાય છે.
પેશાબમાં બળતરા થાય તો શું તે ચેપ છે?
પેશાબમાં બળતરા પેશાબના ચેપને કારણે થઈ શકે છે, પરંતુ અન્ય કારણો પણ હોઈ શકે છે. યોગ્ય પેશાબની તપાસ અને તબીબી સલાહ જરૂરી છે.
પુરુષોમાં વંધ્યત્વ માટે યુરોલોજિસ્ટને મળી શકાય?
હા. પુરુષોમાં વંધ્યત્વના કારણો શોધવા અને યોગ્ય સારવાર માટે યુરોલોજિસ્ટની સલાહ લઈ શકાય છે.
અંડકોષમાં અચાનક દુખાવો થાય તો શું કરવું?
અંડકોષમાં અચાનક ખૂબ તીવ્ર દુખાવો ગંભીર સ્થિતિનું લક્ષણ હોઈ શકે છે. આવી સ્થિતિમાં રાહ જોયા વગર તાત્કાલિક તબીબી સારવાર લેવી જોઈએ.
યુરોલોજીની સર્જરી પછી કેટલા દિવસમાં સામાન્ય જીવન શરૂ કરી શકાય?
આ સર્જરીના પ્રકાર અને દર્દીની સ્થિતિ પર આધાર રાખે છે. નાની પ્રક્રિયા પછી સાજા થવાનો સમય ઓછો હોઈ શકે છે, જ્યારે મોટી સર્જરી પછી વધુ સમય લાગી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
મૂત્રતંત્ર આપણા શરીરની મહત્વપૂર્ણ વ્યવસ્થાઓમાંની એક છે. પેશાબમાં બળતરા, વારંવાર પેશાબ આવવો, પેશાબમાં લોહી, પેશાબ અટકી જવો, મૂત્રપિંડમાં પથરી, કમરમાં તીવ્ર દુખાવો, પ્રોસ્ટેટની સમસ્યા અથવા પુરુષોના પ્રજનન સ્વાસ્થ્ય સાથે જોડાયેલી તકલીફોને લાંબા સમય સુધી અવગણવી જોઈએ નહીં.
યોગ્ય સમયે યુરોલોજિસ્ટની સલાહ, જરૂરી તપાસ અને યોગ્ય સારવાર દ્વારા ઘણી મૂત્રતંત્રની સમસ્યાઓનું અસરકારક રીતે નિદાન અને સારવાર કરી શકાય છે.
મણિનગર, અમદાવાદમાં મૂત્રતંત્ર અથવા યુરોલોજી સંબંધિત સમસ્યા માટે નિષ્ણાતની સલાહ મેળવવા માટે કેર એન્ડ ક્યોર હોસ્પિટલનો સંપર્ક કરી શકાય છે.